در شستا چه خبر است؟

صورتهای مالی ۹ ماهه منتهی به پایان سال ۱۴۰۴ شرکت سرمایهگذاری تأمین اجتماعی (شستا) حاوی ارقامی است که نمیتوان به سادگی از کنار آن عبور کرد. هلدینگی که سالها به عنوان یکی از مهمترین بازوهای اقتصادی کشور و امانتدار بخشی از داراییهای بیمهشدگان و بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی شناخته شده، امروز با شاخصهایی مواجه است که زنگ هشدار را برای سهامداران و ذینفعان به صدا درآورده است.
ببه گزارش روز نو ر اساس اطلاعات منتشرشده، زیان عملیاتی شستا به ۲ هزار و ۵۱۷ میلیارد ریال رسیده که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۳۸ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که زیان خالص شرکت با جهشی نگرانکننده به ۳۸ هزار و ۸۸۷ میلیارد ریال رسیده و رشد ۷۱ درصدی را نسبت به مدت مشابه تجربه کرده است.
اما شاید نگرانکنندهتر از همه، وضعیت سود انباشته باشد. سود انباشته شستا در پایان دوره مورد بررسی تقریباً به طور کامل تخلیه شده و به تنها یک هزار و ۴۷۹ میلیارد ریال رسیده است؛ رقمی که برای هلدینگی با این ابعاد و گستره فعالیت، پرسشهای فراوانی را درباره کیفیت مدیریت منابع، اثربخشی سرمایهگذاریها و کارآمدی سیاستهای اجرایی ایجاد میکند.
سؤال اصلی اینجاست؛ چرا مجموعهای با دهها شرکت زیرمجموعه در صنایع نفت، پتروشیمی، دارویی، معدنی، سیمانی، حملونقل و خدمات مالی، باید در چنین وضعیتی قرار گیرد؟ آیا مشکل صرفاً ناشی از شرایط اقتصادی کشور است یا بخشی از این نتایج به ضعف در تصمیمگیریها، انتصابات، سیاستگذاریها و راهبری شرکت بازمیگردد؟
محمدرضا سعیدی به عنوان مدیرعامل شستا اکنون با مطالبهای جدی از سوی افکار عمومی، فعالان بازار سرمایه و جامعه بزرگ بیمهشدگان روبهرو است. سهامداران انتظار دارند توضیح داده شود که چه عواملی باعث رشد قابل توجه زیانها شده و چه برنامه مشخصی برای بازگرداندن شرکت به مسیر سودآوری وجود دارد.
واقعیت آن است که در شرایطی که بسیاری از بنگاههای بزرگ اقتصادی کشور تلاش میکنند از ظرفیت داراییهای خود برای افزایش سودآوری بهره ببرند، مشاهده رشد زیان و کاهش شدید ذخایر سود انباشته در یکی از بزرگترین هلدینگهای کشور، قابل تأمل و نیازمند پاسخگویی شفاف است.
نکته مهم دیگر، مسئله اعتماد است. شستا صرفاً یک بنگاه اقتصادی عادی نیست؛ عملکرد این مجموعه به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر منافع میلیونها بیمهشده و بازنشسته تأمین اجتماعی اثرگذار است. به همین دلیل هرگونه افت عملکرد مالی، فراتر از یک عدد در صورتهای مالی، به دغدغهای عمومی تبدیل میشود.
امروز مطالبه سهامداران صرفاً ارائه توضیحات کلی درباره شرایط اقتصادی یا متغیرهای بیرونی نیست. انتظار میرود مدیریت شستا با انتشار برنامهای عملیاتی، زمانبندیشده و قابل سنجش، مسیر جبران زیانها و احیای سودآوری را تشریح کند. همچنین لازم است مشخص شود چه اقداماتی برای ارتقای بهرهوری شرکتهای زیرمجموعه، اصلاح ساختار سرمایهگذاریها و جلوگیری از تداوم روند فعلی در دستور کار قرار دارد.
صورتهای مالی اخیر یک هشدار جدی محسوب میشود؛ هشداری که نباید در میان گزارشها و آمارهای متعدد گم شود. رشد ۷۱ درصدی زیان خالص، افزایش ۳۸ درصدی زیان عملیاتی و سقوط سود انباشته به سطحی حداقلی، نشانههایی هستند که نیازمند واکنش فوری مدیریتیاند.
اکنون پرسش اصلی این است که مدیریت شستا چه پاسخی برای این عملکرد دارد؟ آیا سهامداران در ماههای آینده شاهد اصلاح روند و بازگشت این هلدینگ بزرگ به مدار سودآوری خواهند بود یا اینکه گزارشهای بعدی نیز از تداوم فرسایش مالی یکی از مهمترین مجموعههای اقتصادی کشور حکایت خواهند کرد؟ پاسخ به این پرسش، آزمونی مهم برای مدیریت فعلی شستا خواهد بود.